Koşul örnek uzayı daraltır
Koşullu olasılık, belirli bir bilginin doğru olduğu durumda başka bir olayın olasılığını inceler. Yeni bilgi, değerlendirdiğiniz olası durumlar kümesini değiştirebilir. Bu yüzden koşul yokken kullanılan paydayı aynı şekilde kullanmak hataya yol açar. Önce artık hangi gözlemlerin kapsamda olduğunu belirleyin.
Kesişimi ilgili grubun içinde sayın
Bir grupta A özelliğini taşıyanların oranını, B özelliğini taşıdığı bilinen kişiler arasında arıyorsanız hem A hem B olanları B grubunun toplamına bölersiniz. B grubunun sayısı sıfırsa bu oran bu şekilde tanımlanamaz. Koşulu cümlede açık tutmak formülü ezberlemekten daha yararlıdır.
Koşulları ters çevirmeyin
“A olanlar arasında B” ile “B olanlar arasında A” genellikle aynı oran değildir. Paylar aynı kesişimi sayabilir fakat paydalar farklıdır. Başlıklarda bu iki ifadenin yer değiştirmesi, doğru bir sayının yanlış anlama gelmesine neden olabilir.
Bilgi ile neden ilişkisini ayırın
Koşullu oranların farklı olması tek başına bir nedensellik ilişkisi kurmaz. İki özelliğin aynı kişilerde bulunması başka etkenlerle açıklanabilir. Olasılık hesabı hangi grubun incelendiğini söyler; neden o şekilde oluştuğunu ayrıca araştırmak gerekir.
20 kişiden 8’i bisiklete biniyor, bu 8 kişinin 6’sı yüzüyor olsun. Bisiklete binenler arasında yüzme oranı 6/8, yani yüzde 75’tir. Grupta toplam 12 yüzücü varsa yüzücüler arasında bisiklet oranı 6/12, yani yüzde 50 olur.
| Soru | Pay / payda | Sonuç |
|---|---|---|
| Bisiklete binenler arasında yüzme | 6 / 8 | %75 |
| Yüzücüler arasında bisiklet | 6 / 12 | %50 |
Kısa kontrol listesi
- Koşul hangi grubu seçiyor?
- Payda seçilen grubun büyüklüğü mü?
- İki koşullu oran yanlışlıkla eşit sayılmış mı?
Özgün kavramsal açıklama. Sayısal örnekler ve vakalar öğretim amacıyla kurgulanmıştır; gerçek maç, hesap veya araştırma sonucu değildir.
Yayın yaklaşımı ve kapsam